Bé chuẩn bị vào lớp 1 cần học những gì? 6 việc bố mẹ nên làm
Vào lớp 1 · Tác giả: Đội ngũ TotLen · Cập nhật 20/11/2026
Mùa hè trước năm con vào lớp 1, câu hỏi bố mẹ hay gõ là "bé chuẩn bị vào lớp 1 cần học những gì". Có nhà cho con đi lớp tiền tiểu học từ tháng 3, có nhà để con chơi trọn hè, và nhà nào cũng hơi lo không biết mình làm vậy đã đúng chưa.
Bài này tóm lại những điều các cô giáo tiểu học và chuyên gia giáo dục hay khuyên, chia thành 6 việc cụ thể bố mẹ làm được ở nhà.
Hiểu đúng: lớp 1 bây giờ dạy chữ từ đầu
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, môn Tiếng Việt lớp 1 dạy từ những nét cơ bản, rồi đến từng âm, từng chữ cái, dấu thanh, chữ ghép, sau đó là vần và đọc hiểu bài ngắn. Ví dụ ở sách Tiếng Việt 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống, tuần đầu là làm quen trường lớp, tư thế ngồi, cách cầm bút; từ tuần thứ hai mới học chữ "a", rồi "b" và dấu huyền.
Nghĩa là: con chưa biết chữ khi vào lớp 1 vẫn theo được chương trình. Đây là điều nhiều cô giáo nhắc lại mỗi mùa tựu trường, và cũng là lý do nhiều bài báo khuyên bố mẹ không cần "chạy" chữ trước.
Vậy trước lớp 1 con cần gì? Câu trả lời ngắn: cần sẵn sàng để học, hơn là cần biết trước bài.
Việc 1 — Chuẩn bị tâm thế: con muốn đi học
Đứa trẻ háo hức đến trường sẽ học nhanh hơn đứa trẻ sợ trường. Bố mẹ có thể:
- Kể về trường tiểu học bằng giọng vui: "Lên lớp 1 con có bàn riêng, có cặp riêng, được học đọc truyện."
- Tránh dọa: "Lên lớp 1 mà thế này là bị cô phạt đấy."
- Nếu được, đưa con đi ngang qua trường, cho con xem sân trường, cổng trường.
- Đọc cùng con vài cuốn truyện tranh về ngày đầu đi học.
Việc 2 — Tự lập: tự làm những việc nhỏ
Vào lớp 1, con phải tự làm nhiều việc hơn ở mẫu giáo: tự cất đồ dùng, tự đi vệ sinh, tự mở hộp sữa, tự nhớ mang vở. Hè là lúc tập:
- Tự soạn cặp theo danh sách hình vẽ.
- Tự gọt bút chì (dùng gọt bút an toàn), tự cất hộp bút.
- Giúp việc nhà nhỏ: xếp dép, dọn bát của mình.
- Tập nói khi cần giúp: "Cô ơi, con muốn đi vệ sinh."
Việc 3 — Ngồi đúng, cầm bút đúng
Đây là việc đáng đầu tư hàng đầu trước lớp 1, vì sửa thói quen cầm bút sai về sau rất khó.
- Ngồi: lưng thẳng, hai chân chạm sàn, mắt cách vở khoảng 25–30 cm.
- Cầm bút: bằng 3 ngón — ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa đỡ bên dưới; cầm cách đầu bút khoảng 2–3 cm; không nắm cả bàn tay.
- Tập tay khéo: tô màu, nặn đất, xâu hạt, cắt dán, vẽ các nét thẳng, nét cong, nét móc trên giấy to.
Chi tiết cách cầm bút, độ cao chữ và vở ô li, bố mẹ đọc thêm ở bài cách dạy bé lớp 1 viết chữ đẹp.
Việc 4 — Nghe và nói: nền của đọc
Trẻ nói rõ, nghe tốt thì học đánh vần dễ hơn nhiều, vì đánh vần thực chất là nghe ra từng âm trong một tiếng.
- Trò chuyện mỗi ngày, hỏi câu mở: "Hôm nay ở lớp có chuyện gì vui?" thay vì "Hôm nay vui không?".
- Đọc truyện cho con nghe, dừng lại hỏi: "Con đoán xem bạn Thỏ sẽ làm gì?"
- Chơi trò âm thanh: "Tiếng nào bắt đầu bằng âm 'mờ'? — mẹ, mèo, mũ."
- Chơi vần điệu, đồng dao, bài hát thiếu nhi.
Việc 5 — Làm quen chữ nhẹ nhàng, không ép
"Làm quen" khác "học trước". Làm quen là để con thấy chữ gần gũi:
- Chỉ chữ trên biển hiệu, bao bì: "Chữ 'a' giống cái bánh có cái đuôi."
- Cho con nhận ra chữ cái đầu trong tên mình.
- Nếu con thích, cho con nghe – đọc theo vài âm, đọc theo âm ("bờ", "cờ") chứ không đọc theo tên chữ ("bê", "xê"), để khỏi phải sửa lại khi vào lớp. Bài chữ b đọc là bờ hay bê giải thích rõ chỗ này.
- Dừng ngay khi con chán. Một buổi 10–15 phút là đủ.
Điều nên tránh: bắt con viết kín trang, viết chữ hoa, chữ nhỏ khi tay con chưa đủ khéo — dễ sinh thói quen sai và ghét học.
Việc 6 — Tập thói quen học ngắn mỗi ngày
Vào lớp 1, tối nào con cũng có việc ôn đọc, ôn viết. Đứa trẻ đã quen "mỗi tối ngồi vào bàn 15 phút" sẽ đỡ vật vã hơn. Bố mẹ có thể:
- Chọn một giờ cố định, ví dụ sau bữa tối.
- Có góc học nhỏ, đủ ánh sáng, không có ti vi bật.
- Học xong mới chơi, và giữ lời: học xong là được chơi thật.
Có nên cho con học trước lớp 1?
Nhiều bài báo và giáo viên lo ngại việc "học trước chương trình" khiến trẻ chán học khi vào lớp, hoặc học sai cách rồi phải sửa. Mặt khác, cũng có bố mẹ thấy con thích chữ và muốn cho con làm quen.
Cách cân bằng mà chúng tôi thấy hợp lý:
- Không chạy đua để con "giỏi hơn bạn".
- Ưu tiên việc 1–4 ở trên (tâm thế, tự lập, cầm bút, nghe nói).
- Làm quen chữ ngắn, vui, đúng cách đọc theo âm, dừng khi con chán.
- Lớp tiền tiểu học (lớp dạy trước cho bé sắp vào lớp 1): cân nhắc khi bố mẹ không có thời gian; nên hỏi kỹ lớp dạy những gì, có dạy cầm bút, tư thế không, hay chỉ dạy chữ.
Câu hỏi thường gặp
Bé vào lớp 1 không biết chữ có sao không?
Không sao. Chương trình lớp 1 dạy chữ từ đầu. Điều quan trọng hơn là con ngồi được, cầm bút đúng, nghe cô nói và chịu làm theo.
Bé vào lớp 1 chưa thuộc bảng chữ cái thì sao?
Con sẽ học từng chữ ở lớp, mỗi tuần vài chữ. Bố mẹ chỉ cần cùng con ôn đúng chữ đã học ở lớp mỗi tối.
Dạy trẻ 5 tuổi những gì là đủ?
Tự phục vụ bản thân, ngồi và cầm bút đúng, nghe – kể chuyện, đếm và so sánh đơn giản, làm quen chữ qua trò chơi. Không cần đọc trơn.
Tiền tiểu học là mấy tuổi?
Thường là bé 5 tuổi, học trong năm cuối mẫu giáo hoặc mùa hè trước khi vào lớp 1.
Bé chuẩn bị vào lớp 1 cần mua những gì?
Cặp, hộp bút, bút chì, tẩy, vở ô li theo danh sách của trường. Nên chờ danh sách của cô chủ nhiệm, tránh mua thừa.
Học nhẹ nhàng cùng Cô Cú
Nếu con thích chữ và bố mẹ muốn có người kèm, Bé Cú Học Chữ của TotLen cho con làm quen chữ đúng thứ tự chương trình lớp 1, mỗi ngày khoảng 15 phút: con đọc to, Cô Cú nghe và sửa từng âm; con tập viết vào vở ô li, bố mẹ chụp, cô chấm. Học xong mới được chơi. Cho con học thử 7 ngày — không cần thẻ ngân hàng.
Bài liên quan:
Nguồn tham khảo: Chương trình GDPT 2018 môn Tiếng Việt (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT); bài "Nền tảng cho trẻ vào lớp 1" (Báo Nhân Dân); "Cô giáo tiểu học gạch đầu dòng hành trang cho trẻ vào lớp 1" (Giáo dục Việt Nam); "Trước khi vào lớp 1, trẻ cần học những gì thay vì học chữ" (Đại Đoàn Kết). Khoảng cách mắt – vở 25–30 cm là mức hay được khuyên.