Cách dạy bé lớp 1 viết chữ đẹp trên vở ô li tại nhà
Đọc – viết lớp 1 · Tác giả: Đội ngũ TotLen · Cập nhật 20/11/2026
Chữ con xấu là nỗi lo rất hay gặp của bố mẹ lớp 1: chữ "b" thấp lè tè, chữ "a" hở miệng, dòng chữ lên xuống như sóng. Tin tốt: ở tuổi này, phần lớn chữ xấu đến từ tư thế, cách cầm bút và chưa nắm độ cao chữ — những thứ sửa được ở nhà với một chút kiên nhẫn.
Viết đẹp ở lớp 1 nghĩa là gì
Ở lớp 1, "đẹp" trước hết là đúng: đúng hình chữ, đúng độ cao, đúng khoảng cách, thẳng hàng, sạch sẽ. Nét thanh nét đậm bay bướm là chuyện của các lớp trên. Theo yêu cầu cần đạt của chương trình, cuối lớp 1 con viết đúng chữ viết thường, chữ số, biết tô chữ hoa và nghe – viết đoạn ngắn.
Tư thế ngồi
- Lưng thẳng, không tì ngực vào bàn.
- Hai chân đặt trên sàn (hoặc trên bục kê nếu ghế cao).
- Mắt cách vở khoảng 25–30 cm.
- Tay không cầm bút giữ mép vở.
- Vở đặt hơi nghiêng một chút theo tay viết.
Bàn ghế vừa tầm là điều kiện đầu tiên. Bé ngồi ghế người lớn, với lên bàn ăn thì khó viết đẹp được.
Cầm bút đúng: 3 ngón
- Cầm bằng ngón cái và ngón trỏ, ngón giữa đỡ bên dưới.
- Ngón trỏ cách đầu bút khoảng 2–3 cm.
- Bút nghiêng về phía vai bên tay viết, không dựng đứng.
- Cổ tay và cạnh bàn tay tựa nhẹ trên mặt vở, không nắm chặt tay.
Dấu hiệu cầm sai: ngón trỏ gập cong lại, ngón cái đè lên ngón trỏ, nắm cả bàn tay, hoặc cầm sát ngòi đến mức che chữ. Nếu con đã quen cầm sai, có thể dùng đệm cầm bút hình tam giác bán ở hiệu sách để tập lại.
Chọn bút và vở
- Bút: đầu lớp 1 nhiều trường cho dùng bút chì (thường loại 2B, mềm, dễ viết), sau chuyển sang bút mực. Làm theo hướng dẫn của cô chủ nhiệm.
- Vở: học sinh lớp 1 thường viết vở 5 ô li (vở kẻ ô li nhỏ, có dòng kẻ đậm để con căn độ cao chữ). Chọn vở giấy dày, không nhòe mực.
Các nét cơ bản
Trước khi viết chữ, con học các nét cơ bản: nét ngang, nét sổ (thẳng đứng), nét xiên trái, nét xiên phải, nét móc xuôi, nét móc ngược, nét móc hai đầu, nét cong trái, nét cong phải, nét cong kín, nét khuyết trên, nét khuyết dưới, nét thắt.
Mọi chữ cái đều ghép từ các nét này. Ví dụ: chữ a = nét cong kín + nét móc ngược; chữ b = nét khuyết trên + nét móc ngược + nét thắt. Con viết đều các nét thì chữ sẽ đều.
Độ cao chữ trên vở ô li
Đây là chỗ bố mẹ hay hỏi. Với chữ viết thường cỡ vừa (cỡ học sinh lớp 1 hay viết), độ cao thường được dạy như sau:
| Nhóm | Các chữ | Độ cao |
|---|---|---|
| Thấp | a, ă, â, c, e, ê, i, m, n, o, ô, ơ, u, ư, v, x | 2 ô li |
| Hơi cao | r, s | khoảng 2,5 ô li (hơn 2 ô li một chút) |
| Cao vừa | t | 3 ô li |
| Cao | d, đ, p, q | 4 ô li |
| Rất cao (có nét khuyết) | b, h, k, l, g, y | 5 ô li |
Với g và y, phần nét khuyết kéo xuống dưới dòng kẻ; với p, q, phần nét sổ cũng kéo xuống dưới.
Mẹo nhớ: "Chữ có khuyết cao 5, d đ p q cao 4, t cao 3, còn lại phần lớn cao 2."
Điểm đặt bút, hướng đi và nối nét
- Điểm đặt bút: mỗi chữ bắt đầu ở một chỗ cố định trên dòng kẻ. Mẫu chữ trong vở Tập viết thường có chấm tròn đánh dấu. Đặt bút đúng chỗ thì chữ mới đúng độ cao.
- Hướng đi: viết theo mũi tên, đúng thứ tự nét. Viết ngược nét thì chữ dễ méo và khó nối.
- Nối nét: trong một chữ (như "ba"), các chữ cái nối liền, không nhấc bút giữa chừng khi không cần.
- Khoảng cách: giữa hai chữ (hai tiếng) cách nhau khoảng một con chữ o.
Một buổi luyện viết 15 phút
- 2 phút khởi động tay: xoay cổ tay, nắm mở bàn tay, vẽ vòng tròn trên không.
- 3 phút xem mẫu: con nhìn chữ mẫu, bố mẹ (hoặc video) viết chậm từng nét, nói to "đặt bút ở đây, kéo lên, vòng xuống…".
- 7 phút viết: chỉ 1–2 dòng, viết chậm. Viết ít mà đúng hơn viết nhiều mà sai.
- 3 phút tự chấm: cùng con khoanh chữ đẹp trong dòng, tìm một chữ cần sửa.
Bé viết chữ xấu phải làm sao
- Kiểm tra tư thế và cầm bút trước. Phần lớn nguyên nhân nằm ở đây.
- Giảm số dòng, tăng độ chính xác. Bắt viết 3 trang mỗi tối khiến con viết ẩu.
- Khen chữ đúng, không chỉ chê chữ sai. "Chữ b này cao đủ 5 ô li rồi!" có tác dụng hơn "Viết xấu thế!".
- Tập tay khéo ngoài giờ học: nặn đất, xé dán, cài cúc áo, vẽ.
- Kiên nhẫn theo tháng, không theo ngày. Chữ đẹp lên thường thấy rõ sau vài tuần luyện đều.
- Nếu con cầm bút rất khó khăn, run tay, hay mỏi dù đã tập lâu, nên hỏi cô giáo và có thể đưa con đi khám để loại trừ vấn đề về vận động tinh.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ lớp 1 viết vở mấy ô ly?
Phần lớn trường cho học sinh lớp 1 dùng vở 5 ô li. Một số trường có yêu cầu riêng — làm theo danh sách đồ dùng của trường.
Chữ t cao mấy ô li?
Chữ t viết thường cỡ vừa cao 3 ô li (xem bảng ở trên, cần đối chiếu mẫu chữ của trường).
Lớp 1 có phải viết nét thanh nét đậm không?
Lớp 1 tập trung viết đúng mẫu, đúng độ cao. Nét thanh nét đậm thường luyện thêm khi con viết bút mực và ở các lớp trên.
Trẻ lớp 1 nên dùng bút chì nào?
Bút chì mềm (thường 2B), thân to vừa tay, có thể có đệm cầm. Làm theo gợi ý của cô chủ nhiệm.
Viết vở thật, có cô chấm thật
Nhiều app chỉ cho bé tô chữ trên màn hình. Nhưng ở trường, con viết vào vở. Trong Bé Cú Học Chữ, con xem cô viết mẫu từng nét có chấm đặt bút và mũi tên, rồi viết vào vở ô li thật; bố mẹ chụp ảnh, Cô Cú xem chữ đúng chưa, đủ độ cao chưa. Cho con học thử 7 ngày.
Bài liên quan:
- Bé chuẩn bị vào lớp 1 cần học những gì?
- Quy tắc chính tả lớp 1: c/k, g/gh, ng/ngh
- Cách dạy con đánh vần lớp 1
Nguồn tham khảo: Quyết định 31/2002/QĐ-BGDĐT ban hành mẫu chữ viết trong trường tiểu học (14/6/2002); Chương trình GDPT 2018 môn Tiếng Việt; tài liệu sáng kiến kinh nghiệm rèn chữ lớp 1 của các trường tiểu học (nhóm chữ b, l, h, k, y cao 5 ô li). Bảng độ cao chữ là cách dạy phổ biến, phải đối chiếu mẫu chữ gốc trước khi đăng.